برهمنهی کوانتومی امکان حضور یک سامانه در ترکیبی از حالتهای مختلف را فراهم میکند؛ اما آنچه این برهمنهی را به ابزاری برای کنترل تبدیل میکند، تداخل دامنههای احتمال است. در یک سامانه کوانتومی چندترازی، مسیرهای مختلف برای گذار بین حالتها میتوانند با یکدیگر تداخل کنند. در شرایط مناسب، این تداخل میتواند ویرانگر باشد و احتمال جذب یا گذار از یک مسیر خاص را بهشدت کاهش دهد. حاصل، شکلگیری یک برهمنهی ویژه از حالتهای کوانتومی است که با میدان نور برهمکنش نمیکند و به حالت تاریک (Dark State) شناخته میشود. تجمع جمعیت در این حالت، پدیده تلهاندازی همدوس جمعیت (CPT) را به وجود میآورد و در آرایش مناسب ترازهای انرژی و میدانها، به شفافیت القایی الکترومغناطیسی (EIT) منجر میشود.
این زنجیره، یک نمونه روشن از تبدیل یک اصل بنیادی کوانتومی به یک قابلیت فناورانه است:مهندسی تداخل کوانتومی برای کنترل برهمکنش نور و ماده که میتواند به کاهش جذب و تغییر چشمگیر پاسخ پاشندگی محیط منجر شود و امکان دستکاری سرعت انتشار نور و برهمکنش آن با ماده را فراهم کند؛ ویژگیهایی که مبنای ایدههایی برای حافظههای کوانتومی، پردازش و انتقال اطلاعات کوانتومی و شبکههای کوانتومی هستند. از سوی دیگر، اصول کنترل همدوس نور و ماده در کنار فوتونیک غیرخطی، مسیری را به سوی سامانههای فوتونیکی پیشرفته باز میکنند که شکلگیری و کنترل سالیتونهای نوری و شانههای فرکانسی را ممکن می سازد. این منابع نوری، با امکان تولید مجموعهای منظم از فرکانسهای همدوس، در فناوریهایی مانند ارتباطات نوری، طیفسنجی، اندازهگیری دقیق و سامانههای زمانسنجی کاربرد دارند.
2
معرفی استاد
دکتر منصور اسلامی
استادیار فوتونیک کوانتومی و غیرخطی
نماینده آسیا و عضو کمیته فنی در موسسه OPTICA
عضو کارگروه صنعت بنیاد ملی نخبگان
3
اطلاعات برگزاری
مخاطبین وبینار
دانشجویان و فارغالتحصیلان رشتههای فیزیک، مهندسی برق، فوتونیک، اپتیک و رشتههای مرتبط